We krijgen vaak de vraag: hoe kan ik mijn organisatie duurzamer maken? Welke maatregelen kan ik nemen? Waar kunnen we beginnen om echt verschil te maken?

Daarom willen we graag onze ervaringen uit het bedrijfsleven delen, in de hoop dat dit mensen die bij zowel grote als kleine bedrijven werken, enkele aanknopingspunten biedt voor wat ze kunnen doen en hoe ze dat kunnen aanpakken.

Door bestaande bedrijven om te vormen tot duurzame ondernemingen kan een grote bijdrage worden geleverd aan het terugdringen van de CO₂-uitstoot. Hoewel er in de meeste bedrijven veel ideeën leven, gaat het niet alleen om ideeën, maar ook om de vraag hoe je die kunt omzetten in concrete plannen, anderen voor je plannen kunt winnen en de veranderingen daadwerkelijk kunt doorvoeren. We willen graag enkele lessen delen die we hebben geleerd. In principe zijn er slechts vijf stappen die wij essentieel achten voor het realiseren van impactvolle veranderingen binnen een organisatie. We hopen dat deze lessen uit een bedrijfsomgeving mensen die in zowel grotere als kleinere bedrijven werken, enkele aanknopingspunten bieden over hoe ze dat kunnen aanpakken.

Stap 1: Defniëer de uitdaging

Het definiëren van een goede uitdaging vormt het uitgangspunt voor het doorvoeren van verandering. De uitdaging wordt vaak duidelijk door gesprekken met verschillende mensen binnen en buiten je organisatie, en moet bijdragen aan een positieve verandering op het gebied van duurzaamheid. De uitdaging moet ambitieus en realistisch zijn, en mensen motiveren om een bijdrage te leveren. Het is belangrijk om de uitdaging te onderbouwen met cijfers en literatuur, zodat de omvang en impact ervan duidelijk worden.

Voorbeelden hiervan zijn:

• het energieverbruik verminderen of overschakelen op groene energie
• nieuwe duurzame productietechnologieën verkennen
• samenwerken met klanten en leveranciers om de waardeketen circulair te maken

Een goed uitgangspunt voor de discussie: welke producten, onderdelen of processen stoten de meeste CO₂ uit? Kun je deze elimineren, vervangen of verminderen?

Stap 2: Breng je belanghebbenden in kaart, van bovenaf of van onderaf

Groener worden gaat niet alleen om technische veranderingen. Deze omschakeling vereist ook organisatorische veranderingen en persoonlijk leiderschap. Om je plan te realiseren, moet je een overzicht maken van je belangrijkste collega’s, klanten en leveranciers (d.w.z. belanghebbenden).

Wie zijn de besluitvormers, wie staat er achter het plan en wie staat er kritisch tegenover? Analyseer hun behoeften en leg uit hoe je plan hen ten goede kan komen.

Stap 3: Stel de businesscase op

De managementteam neemt waarschijnlijk beslissingen op basis van cijfers, en deels op basis van intuïtie. Je volgende stap is dus het opstellen van een duurzame businesscase. Onze definitie van een duurzaam bedrijf is: een bedrijf dat op lange termijn winstgevend is, een positieve impact heeft op mens en milieu, en waarvan de activiteiten binnen de ‘veilige operationele ruimte voor de mensheid’ vallen, zoals vastgelegd in het ‘planetary boundary model’ (zie Stockhold Resilience Center). Dit betekent dat het zowel voor je organisatie als daarbuiten een duurzaam bedrijf moet zijn.

Een uitstekend hulpmiddel om je businesscase vorm te geven is het Business Model Canvas (er zijn online tal van goede handleidingen te vinden). Denk goed na over wie de betalende klant is, wat zijn of haar behoefte is en waarom hij of zij ervoor zou willen betalen. Mogelijk kun je het huidige bedrijfsmodel van je organisatie aanpassen om meer impact te realiseren.

Stap 4: Stel een strategisch actieplan op

Nu is het tijd om het idee om te zetten in concrete acties en na te denken over een strategie om de veranderingen door te voeren. Daarvoor moet je de kritiekpunten voor verandering in kaart brengen, bijvoorbeeld bepaalde personen of bepaalde soorten organisatiestructuren.

Wij raden aan een krachtveldanalyse uit te voeren om inzicht te krijgen in de positieve drijfveren en concurrentiekrachten (zoals tijd, belangstelling en middelen) binnen en buiten de organisatie.

Probeer inzicht te krijgen in het soort organisatie waarvoor je werkt en hoe veranderingen tot stand komen. Dit kan betrekking hebben op organisatorische aspecten zoals structuur en processen, middelen, vaardigheden, tijd en investeringen, maar ook op de bredere context, zoals de belangen van stakeholders. Op basis daarvan kun je de belangrijkste acties op een rijtje zetten, aangeven wie deze moet uitvoeren, streefdata vaststellen en de verwachte kosten berekenen.

Het eindresultaat is een helder onderbouwd plan waarmee je bij het hoger management een budget kunt aanvragen en goedkeuring voor de uitvoering kunt krijgen. Onze ervaring leert dat het, om die goedkeuring te krijgen (maar ook om draagvlak bij andere belanghebbenden te creëren), doorgaans veel beter werkt om te vragen: ‘Hoe denken jullie dat we dit plan samen tot een succes kunnen maken?’, in plaats van alleen maar om formele goedkeuring te vragen. Op die manier is de kans groter dat ze je gaan steunen, met je gaan samenwerken en waardevolle input leveren om het plan nog beter te maken.

Stap 5: Zet je passie en energie in

Zodra je alle belanghebbenden aan boord hebt en het plan is goedgekeurd, is de laatste stap: aan de slag gaan! Het zal niet altijd even makkelijk zijn, maar je zult er veel van leren en een positieve bijdrage leveren aan de planeet.

Passie leidt tot aandacht. En aandacht leidt tot actie. En actie is precies wat we nodig hebben!

Heb je hulp nodig om duurzaamheid binnen uw bedrijf te stimuleren? Laat het ons weten. TransitionHERO is er om impact te maken en anderen daarbij te helpen. Wij staan graag voor je klaar.